Andrzejki
Andrzejki w Warszawie w 1930 roku. Oglądanie woskowego odlewu. Narodowe Archiwum Cyfrowe. Domena publiczna.

Z końcem listopada kojarzą się Andrzejki – dzień wróżb i zabaw. Dawniej wierzono, że w ten dzień duchy mogą zdradzić tajemnice z zaświatów, przepowiadano również przyszłość. Wróżby odbywały się w wigilię andrzejek tj. 29 listopada. Andrzejki obchodzi się od wieczora 29 listopada do wieczora 30 listopada. Przypadają na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki to ostatnia okazja do hucznych zabaw i imprez przed rozpoczynającym się adwentem. Jest to dzień pracujący.

Andrzejki obchodzone są w dniu Świętego Andrzeja, który był jednym z pierwszych apostołów Jezusa Chrystusa (bratem Szymona Piotra). Po śmierci i Chrystusa odbył misję do Azji Mniejszej, Turcji i Grecji. Podczas misji zmarł śmiercią męczeńską na charakterystycznym krzyżu w kształcie litery X, który od tamtej pory nosi nazwę krzyża św. Andrzeja. Święty Andrzej jest patronem rybaków, żeglarzy, rzeźników, górników oraz patronem małżeństw. Dzień 30 listopada to ważne święto w Szkocji, gdzie świętego Andrzeja jest świętem narodowym.

Co ciekawe, dawniej wróżby andrzejkowe miały charakter matrymonialny i dotyczyły tylko wolnych dziewcząt. Święty Andrzej pomagał dziewczętom poznać ich przyszłość, a kilka dni wcześniej (24 listopada) podobną role pełniła święta Katarzyna dla młodych mężczyzn. Obecnie Andrzejki kojarzone są z zabawą przed adwentem dla obojga płci.

Na świętego Andrzeja dziewkom z wróżby nadzieja

Święty Andrzej wróży szczęście i szybkie zamęście

– powiedzenia ludowe

 

Andrzejkowe wróżby

Geneza wróżb andrzejkowych sięga najprawdopodobniej czasów starożytnej Grecji lub kultu starogermańskiego boga Frejra, dawcy bogactw, bóstwa miłości i płodności.

 

Andrzejki w Warszawie w 1930 roku. Wlewanie wosku na wodę. Narodowe Archiwum Cyfrowe. Domena publiczna.

 

Najpopularniejsze i najbardziej znane są obrządki związane z laniem wosku. Roztopiony wosk leje się na zimną wodę (często przez dziurkę od klucza), a następnie wyciąga zastygnięty obraz. Cień obrazu rzucany na ścianę ma ukazywać przyszłość lub kandydata na męża.

Dziewczęta w tym dniu ściągają buty i układają je na zmianę jeden za drugim, przekładając ostatni but na początek wężyka zmierzającego w kierunku drzwi. But panny, który pierwszy przekroczy drzwi oznacza, że ta najszybciej wyjdzie za mąż.

Popularne jest też wróżenie ze skórki jabłka – panna obiera jabłko tak, by skórka była jak najdłuższa; następnie rzuca ją za plecy przez lewe ramię. Litera, w jaką ułoży się skórka stanowi pierwszą literę imienia przyszłego narzeczonego.

Innym przykładem jest zabawa w pisanie imion na dwóch kartkach (na jednej imiona dziewczyn, a na drugiej chłopców). Zadanie polegało na przekłuwaniu kartki z niezapisanej strony i odczytywaniu imion przyszłych partnerów i partnerek.

 

ZOBACZ PODOBNE

TWÓJ KOMENTARZ

Twój podpis:
Twój komentarz: